ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
Σχολή Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών - Μηχανικών Γεωπληροφορικής (ΣΑΤΜ-ΜΓ)

Ενεργά Έργα

Το Εργαστήριο ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ συμμετέχει στην υλοποίηση ερευνητικών ανταγωνιστικών προγραμμάτων (ενδεικτικά αναφέρονται):

Διεθνή

Το νερό, η ενέργεια, τα τρόφιμα και τα οικοσυστήματα (WEFE) διασυνδέονται, και δημιουργούν ένα συνεκτικό σύστημα (Nexus) που κυριαρχείται από την πολυπλοκότητα και διαμορφώνεται από κλιματολογικούς και κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες. Οι περιορισμοί των πόρων και η διασύνδεσή τους θα μπορούσαν να εμποδίσουν την οικονομική ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων των βέλτιστων λύσεων για το εμπόριο, την αγορά και την πολιτική. Επιπλέον, οι στόχοι πολιτικής τείνουν να αναπτύσσονται με λίγη προσοχή σε πολλούς τομείς, και η εφαρμογή της πολιτικής μπορεί να αλλάξει τα χαρακτηριστικά του NEXUS, επηρεάζοντας με τη σειρά του τη συμπεριφορά των φορέων και τη διαμόρφωση πολιτικής.  Το πρόγραμμα NEXOGENESIS θα αναπτύξει και θα επικυρώσει: (α) ένα συνεκτικό διατομεακό πλαίσιο χάραξης πολιτικής σε διαφορετικές κλίμακες λαμβάνοντας υπόψη το κλίμα και την κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, την αποδοχή των ενδιαφερομένων μερών καθώς και διασυνοριακά (διπλωματία) ζητήματα, τα οποία αναπτύχθηκαν και επικυρώθηκαν από τους ενδιαφερόμενους, τους λήπτες χάραξης πολιτικής αλλά και ακαδημαϊκούς (β) μια Μηχανή Αξιολόγησης Αυτομάθησης Nexus (SLNAE) που εκμεταλλεύεται την ενίσχυση της μάθησης και υποστηρίζει τον εξορθολογισμό των σχετικών με το νερό πολιτικών στο Nexus WEFE · (γ) ένα αποτύπωμα WEFE Nexus, που συνοδεύει το SLNAE.

Το έργο NEXOGENESIS έλαβε χρηματοδότηση από το πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας «Ορίζοντας 2020» της Ευρωπαϊκής Ένωσης (WEBSITE www.nexogenesis.eu, Grant agreement #: 101003881).

Εθνικά

Το δίκτυο CLIMPACT επιδιώκει τη συνεργασία με την Εθνική Επιτροπή για την κλιματική αλλαγή, με την Επιτροπή Μελέτης Επιπτώσεων κλιματικής αλλαγής της Τράπεζας της Ελλάδος αλλά και με άλλες σχετικές πρωτοβουλίες και δράσεις ώστε να αποτελέσει πόλο έγκυρης και πολύπλευρης εμπειρογνωμοσύνης και συμβουλευτικό όργανο της Πολιτείας και της Κοινωνίας

  • Άμεση ενοποίηση, εναρμονισμός και βελτιστοποίηση των υφιστάμενων κλιματικών υπηρεσιών και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης για τις φυσικές καταστροφές σχετιζόμενες με τη κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων των υποστηρικτικών παρατηρήσεων από τις σχετικές εθνικές υποδομές.
  • Δημιουργία ενός επιστημονικού πυρήνα αριστείας στην έρευνα, για την παραγωγή νέας γνώσης σχετικά με τη κλιματική αλλαγή, μέσω της υποστήριξης καινοτόμων μελετών (υπολογιστικών και πειραματικών) για την μείωση των αβεβαιοτήτων στα κλιματικά μοντέλα, καθώς υπάρχει αυτή τη στιγμή ένας πυρήνας εξαιρετικών Ελλήνων επιστημόνων που εμπλέκεται ενεργά στα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής.
  • Δημιουργία διεπιστημονικής κοινοπραξίας, που θα αποτελέσει το κύριο συμβουλευτικό όργανο για την Πολιτεία και τους πολίτες σε θέματα κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεων που σχετίζονται με αυτήν. Μέσω της επιστημονικής αριστείας και της ανάπτυξης καινοτόμων υπολογιστικών και μετρητικών συστημάτων για την μελέτη της κλιματικής αλλαγής, η προτεινόμενη εμβληματική πρωτοβουλία αποσκοπεί σε βάθος χρόνου στην εδραίωση της κοινοπραξίας αυτής σε διεθνές επίπεδο ως ισότιμο επιστημονικό συνομιλητή με αυτές των άλλων χωρών σε θέματα περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής με τη δυνατότητα να επηρεάσει την λήψη αποφάσεων τόσο για τον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και σε διεθνές επίπεδο, όσο και για θεματικές έρευνας σχετικές με τη κλιματική αλλαγή.

Το δίκτυο CLIMPACT που αποτελείται από έντεκα εμβληματικούς, εθνικούς, επιστημονικούς φορείς και πιο συγκεκριμένα την Ακαδημία Αθηνών, το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Πολυτεχνείο Κρήτης, το Ερευνητικό Κέντρο ΑΘΗΝΑ και το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, με συντονιστή φορέα το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, επιδιώκει τη συνεργασία με την Εθνική Επιτροπή για την κλιματική αλλαγή, με την Επιτροπή Μελέτης Επιπτώσεων κλιματικής αλλαγής της Τράπεζας της Ελλάδος αλλά και με άλλες σχετικές πρωτοβουλίες και δράσεις ώστε να αποτελέσει πόλο έγκυρης και πολύπλευρης εμπειρογνωμοσύνης και συμβουλευτικό όργανο της Πολιτείας και της Κοινωνίας.

(WEBSITE: https://climpact.gr/main/)

Θα σχεδιαστεί, υλοποιηθεί και αξιολογηθεί πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης και οπτικοποίησης δεδομένων και πληροφοριών που θα περιλαμβάνει έναν ψηφιακό μηχανισμό χαρτογραφικής απεικόνισης. Το προτεινόμενο σύστημα θα επιτυγχάνει τη διασύνδεση γεωχωρικών δεδομένων, τη συσχέτιση δεδομένων δημόσιας υγείας (μοτίβα ασθενειών) με δημογραφικά, γεωχωρικά, περιβαλλοντικά και κλιματικά δεδομένα και θα προσφέρει πληροφορίες σχετικά με μετρήσεις, τάσεις και προϊόντα ανάλυσης για την παρακολούθηση συγκεντρώσεων SARS-CoV-2, ιών ηπατίτιδας, ιών γρίπης φαρμάκων και ναρκωτικών. Η λειτουργία του θα αναβαθμίσει τις υποδομές του Υπουργείου Υγείας σε θέματα πολιτικής δημόσιας υγείας (πχ. πανδημίες, φαρμακευτική πολιτική κ.α.) προς ωφέλειας του κοινωνικού συνόλου.

Στο σύνολό του το έργο και οι δράσεις του θα αποτελέσουν βάση, για τον καθορισμό πολιτικής, για τα κλωστοϋφαντουργικά στo πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας σε εθνικό επίπεδο κυρίως όσον αφορά την χωριστή συλλογή σε συνδυασμό με καινοτόμους τρόπους ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού. Το έργο εστιάζει στη διαχείριση των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας, ενός ρεύματος των αστικών αποβλήτων το οποίο αποτελεί προτεραιότητα δράσης για την ΕΕ προς την Κλιματική Ουδετερότητα.

Ο τομέας των κλωστοϋφαντουργικών θεωρείται ο 4ος πιο επιβαρυντικός τομέας στο περιβάλλον καθόλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας με χαρακτηριστικό παράδειγμα, ότι η βιομηχανία της μόδας είναι υπεύθυνη, για το 10% των παγκόσμιων εκπομπών άνθρακα, που αντιστοιχεί σε περισσότερη ποσότητα από αυτή που εκλύουν οι αέριες διεθνείς μεταφορές και οι θαλάσσιες μεταφορές συνδυαστικά. Με γνώμονα τα παραπάνω, το έργο θα βοηθήσει στην προσπάθεια της χώρας, για προστασία του περιβάλλοντος και μείωση των εκπομπών άνθρακα, καθώς οι δράσεις του θα ενισχύσουν τις προσπάθειες, για μείωση της ταφής των κλωστοϋφαντουργικών, την προώθηση της πρόληψης, επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης του συγκεκριμένου ρεύματος στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας, και του δημιουργία Συστήματος Εναλλακτικής Διαχείρισης.

Παράλληλα, το έργο θα έχει σημαντικό κοινωνικό αντίκτυπο, καθώς θα βοηθήσει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών μέσω των περιβαλλοντικού θετικού αντικτύπου, που έχει η αποτροπή και η μείωση των αποβλήτων αλλά και στην καλλιέργεια της κουλτούρας και της αλλαγής συνηθειών των πολιτών, για τη χωριστή συλλογή στις ομάδες στόχους, τόσο των κλωστοϋφαντουργικών, όσο και γενικότερα.

Σημαντικό κοινωνικό αλλά και μακροχρόνια οικονομικό αντίκτυπο θα έχει το έργο, ιδιαίτερα, για τις επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται στον τομέα της παραγωγής, μεταποίησης και εμπορίας κλωστοϋφαντουργικών. Οι δράσεις του έργου ανταποκρίνονται στην ανάγκη για δίκαιη χωρίς αποκλεισμούς μετάβαση σε μία κυκλική οικονομία, καθώς απευθύνονται και σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις στο πλαίσιο της πιλοτικής εφαρμογής, με σκοπό την ενημέρωση αυτών, για τις εξελίξεις στον τομέα, τους τρόπους, που θα τις επηρεάσει και προωθούν τη δημιουργία συνεργασιών μεταξύ επιχειρήσεων στα διάφορα σταδία της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Με τα workshop των ζωντανών εργαστηρίων αλλά και την εκδήλωση «UpTextile Fashion» θα μπορέσουν να επιτευχθούν συνέργειες μεταξύ των ομάδων από τον τομέα της παραγωγής, της πώλησης, της συλλογής, της επιδιόρθωσης αλλά και των καταναλωτών, με απώτερο στόχο την αποδοτικότητα των πόρων αλλά και τη διερεύνηση των δυνατοτήτων συνέργειας μεταξύ των κύριων τομέων της εφοδιαστικής αλυσίδας σε τοπικό επίπεδο.

Επιπλέον, με τις δράσεις θα γίνει ευαισθητοποίηση των επιχειρήσεων και των καταναλωτών, για τα περιβαλλοντικά ζητήματα, που προκύπτουν γύρω από τον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών. Αυτό μπορεί να οδηγήσει στην αναζήτηση και υιοθέτηση βιώσιμων τρόπων παραγωγής και εμπορίας, για τις επιχειρήσεις αλλά και βιώσιμης κατανάλωσης, για τους καταναλωτές, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τις επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται στην περιοχή τους και να τις ενισχύσουν με τις μελλοντικές αγορές τους. Τέλος, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της δημόσιας πολιτικής, θα δημιουργηθεί ένα Policy Paper, με τις δυνατότητες και προοπτικές επαναχρησιμοποίησης και upcycling κλωστοϋφαντουργικών στην Ελλάδα, το οποίο θα συνδράμει σημαντικά τόσο στην εθνική προσπάθεια, για ενίσχυση των δράσεων πρόληψης, επαναχρησιμοποίησης και προετοιμασίας, για επαναχρησιμοποίηση, όσο και στη δημιουργία του νέου ΣΕΔ, ως «case study».

Σε κοινωνικό επίπεδο, θα πρέπει επιπρόσθετα, να προσμετρηθεί η συνεισφορά του έργου στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε κάθε εταίρο (TAG GREEN, EΔΕΜ, ΕΜΠ), και ενδεχομένως και σε επίπεδο συνεργατών του Δήμου καθώς και η επιπλέον ποσότητα συλλογής κλωστοϋφαντουργικών, που αναμένεται λόγω υλοποίησης του έργου.