Παρουσίαση Διδακτορικής Διατριβής Ο. Σηφουνάκη
Την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026, ο κ. Οδυσσέας Σηφουνάκης, πτυχιούχος της Γεωπονικής Σχολής ΑΠΘ και επιστημονικός συνεργάτης του Εργαστηρίου Φυσικής Γεωγραφίας και Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ΕΜΠ, παρουσίασε τη διδακτορική του διατριβή, με τίτλο “Αξιολόγηση της ανταλλαγής και αλληλεπίδρασης Άνθρακα (C) και Αζώτου (N) σε καλλιεργήσιμη γη με έμφαση στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και στην έκπλυση νιτρικών (NO3-) σε εθνική κλίμακα / Assessment of the exchange and interaction of Carbon (C) and Nitrogen (N) in arable land with a focus on the Greenhouse Gas emissions and Nitrate leaching (NO3-) on a national scale”.
Eπιβλέπουσα, η Καθηγήτρια ΕΜΠ κ. Μαρία Π. Παπαδοπούλου και μέλη της Επιτροπής, ο Senior Researcher του Karlsruhe Institute of Technology (KIT) Dr. Edwin Haas και ο Καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης κ. Ιωάννης Νικολός.
Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων της Σχολής Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών – Μηχανικών Γεωπληροφορικής ΕΜΠ, στο Κτήριο Βέη.
Το κύριο ερευνητικό ερώτημα της διδακτορικής διατριβής ήταν ο προσδιορισμός των επιπτώσεων από τη συνεισφορά του άνθρακα και ενεργού αζώτου σε ότι αφορά στο καθαρό ισοζύγιο αερίων του θερμοκηπίου από τα γεωργικά εδάφη σε δύο κλίμακες: α) περιφερειακή (Θεσσαλία) και β) εθνική (ελληνική επικράτεια).
Ως βασικό εργαλείο χρησιμοποιήθηκε το βιογεωχημικό μοντέλο LandscapeDNDC (Haas et al., 2013), το οποίο περιγράφει τις βασικές βιογεωχημικές διεργασίες προκειμένου να αξιολογηθούν τα συστήματα αγροτικών καλλιεργειών στην περιοχή της Θεσσαλίας αλλά και σε oλόκληρη τη χώρα.
Αρχικά καταγράφηκαν και αξιολογήθηκαν τα ισοζύγια άνθρακα (C) και αζώτου (N) των καλλιεργειών, περιλαμβάνοντας όλες τις σχετικές ροές όπως είναι οι εκπομπές CO2, N2O, NH3 καθώς η στράγγιση NO3, μαζί με τις αλλαγές στα αποθέματα του άνθρακα στο έδαφος όπως απαιτείται από τους Grosz et al. (2023).
Επιπλέον, βελτιώθηκε η αξιοπιστία της μοντελοποίησης του ισοζυγίου C και N εκτιμώντας και ποσοτικοποιώντας την αβεβαιότητα που σχετίζεται με την προσομοιωμένες εκτιμήσεις του άνθρακα (C) και του αζώτου (N), απαντώντας στις απαιτήσεις που έχουν τεθεί από την Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC, 2019).
Τέλος, η διατριβή πρότεινε μια μεθοδολογία αξιολόγησης αβεβαιότητας για τον κύκλο του C και του N σε περιφερειακή κλίμακα προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η προσομοίωση του ισοζυγίου.
Η διαδικασία αυτή πραγματοποιήθηκε εφαρμόζοντας το μοντέλο 500 φορές, κάθε φορά με διαφορετικό συνδυασμό παραμέτρων και δεδομένων εισόδου. Κάθε μία από αυτές τις εκτελέσεις αντιπροσωπεύει μια ολοκληρωμένη προσομοίωση του ισοζυγίου άνθρακα και αζώτου σε περιφερειακό επίπεδο. Από το σύνολο αυτών των προσομοιώσεων εξάγονται μέσες κατανομές αποτελεσμάτων για κάθε εκτίμηση του μοντέλου.
Η ανάλυση σε εθνικό επίπεδο (NUTS 2) βασίστηκε στη μεθοδολογία και τα αποτελέσματα σε περιφερειακό επίπεδο (ΝUTS 3) όπου αναπτύχθηκε η νέα απογραφή ισοζυγίων άνθρακα και αζώτου.
Η έρευνα εστίασε κυρίως στην εκτίμηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου καθώς και στη δυναμική του άνθρακα και ενεργού αζώτου σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις στην Ελλάδα υπό την πίεση της κλιματικής αλλαγής, χρησιμοποιώντας το μοντέλο LandscapeDNDC λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο περιοχικών κλιματικών προσομοιώσεων EURO-CORDEX (Jacob et al., 2014) για σενάρια RCP4.5 και RCP8.5.
Η περιοχή της Μεσογείου, και ειδικότερα η ελληνική επικράτεια χαρακτηρίζεται ως hot-spot κλιματικής αλλαγής (Giorgi 2006 ) με ποικίλες γεωργικές πρακτικές αναμένοντας να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη γεωργία της περιοχής και στο δυναμικό των εκπομπών θερμοκηπιακών αερίων. Για την αξιολόγηση αυτών των επιπτώσεων, είναι απαραίτητο να κατανοηθεί η υφιστάμενη δυναμική των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, η δυναμική άνθρακα και αζώτου στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις της περιοχής, και να υπολογιστούν οι μελλοντικές αλλαγές σύμφωνα με τα υπό εξέταση διαφορετικά κλιματικά σενάρια.
